Doorbraak in biobased kozijnen dichtbij
Doorbraak in biobased kozijnen dichtbij, maar certificering remt opschaling
In Noord-Nederland werkt Europrovyl, aanbieder van duurzame kozijnenoplossingen, aan kunststof kozijnen zonder stalen kern. Geen toekomstmuziek, maar een innovatie die al in de praktijk wordt getest. Toch blijft grootschalige toepassing voorlopig uit. Niet omdat het niet kan, maar omdat nog bewezen moet worden dat het overal voldoet.
Deze innovatie komt uit Leeuwarden, waar Europrovyl samen met Innodeen uit Lochem een biocomposiet verstevigingskern ontwikkelt die staal moet vervangen. Het materiaal, een combinatie van houtvezels en gerecycled polypropyleen, biedt een duurzamer alternatief voor de traditionele stalen versterking in kozijnen. Die stalen kern zorgt normaal voor de benodigde stevigheid. Zonder die kern voldoet een kozijn simpelweg niet aan de eisen. Precies die beperking probeert Europrovyl nu te doorbreken.
“Wij willen laten zien dat de kozijnenmarkt niet vast hoeft te zitten aan de standaardoplossing met staal. Door de bestaande manier van werken uit te dagen, kunnen we de status quo doorbreken en bouwen aan een duurzamer alternatief dat technisch én praktisch toepasbaar is.” Sake van Der Wal, ESG Manager bij VHZ Groep.
Van prototype naar praktijk
De eerste resultaten zijn veelbelovend. In de buitenkaders van kozijnen functioneert het materiaal zoals bedoeld. Maar juist in de meer kritische onderdelen zoals tussenstijlen en in combinatie met bewegende delen ligt de echte uitdaging. Daar moeten kozijnen bestand zijn tegen windbelasting, temperatuurverschillen en strenge veiligheidseisen op het gebied van inbraakwerendheid.
“De uitdaging zit erin om aan te tonen dat we niet afhankelijk zijn van staal om aan de gestelde eisen te voldoen. Met biocomposiet laten we zien dat milieubewuste alternatieven dezelfde prestaties kunnen leveren op het gebied van sterkte, veiligheid en duurzaamheid.” Robert Jan van Diest Operationeel Directeur, Innodeen.
De echte barrière: bewijs
De grootste hobbel zit niet in de techniek, maar in het aantonen dat die techniek in alle situaties werkt. Nieuwe bouwmaterialen moeten uitgebreid worden getest op onder andere sterkte, inbraakwerendheid en wind- en waterdichtheid. Zonder aantoonbaarheid van prestaties mogen ze niet worden toegepast.
Dat leidt tot een bekend spanningsveld in de bouwsector: zonder toepassing geen opschaling, en zonder opschaling geen betaalbare oplossing. Innovaties blijven daardoor langer hangen in de pilotfase dan nodig is.
“Zonder aantoonbare prestaties is een innovatie in de bouw niet levensvatbaar. We moeten niet alleen bewijzen dat het product technisch voldoet, maar ook dat de milieuvoordelen meetbaar zijn en daadwerkelijk waarde toevoegen.” Sake van Der Wal, ESG Manager bij VHZ Groep
Niet alleen techniek, ook milieu-impact telt
Naast de technische werking moet ook de milieu-impact van het materiaal aantoonbaar zijn. In de bouw wordt daarvoor gekeken naar de Milieu Kosten Indicator (MKI), een score die de totale milieubelasting van een product weergeeft.
Voor nieuwe biobased materialen is die score er vaak nog niet. Dat komt onder andere doordat nog onduidelijk is hoe het materiaal aan het einde van de levensduur wordt hergebruikt of gerecycled.
Binnen dit project wordt daarom gewerkt aan het opstellen van levenscyclusanalyses (LCA’s) en het ontwikkelen van passende recyclesystemen. Daarmee ontstaat een realistisch beeld van de milieuprestatie en wordt het voor bouwers makkelijker om het materiaal mee te nemen in keuzes en aanbestedingen. Hiermee wil Europrovyl ook de toegevoegde waarde op milieugebied aantonen.
Impact binnen handbereik
Als de biocomposiet kern breed toepasbaar wordt, kan dat een grote verschuiving betekenen. Op termijn kan meer dan 800.000 kilo staal worden vervangen. Dat betekent minder gebruik van primaire grondstoffen en een lagere milieu-impact op een schaal die er echt toe doet.
Samen werken aan doorbraak binnen plesTic Ready
Het project krijgt steun vanuit plesTic Ready, een samenwerkingsverband van bedrijven, kennisinstellingen en overheden dat inzet op circulaire en biobased kunststoffen. Vereniging Circulair Friesland verbindt hierin partijen en helpt innovaties sneller richting de markt.
“Als we echt willen verduurzamen, moeten dit soort oplossingen doorbreken. Dan gaat het niet alleen om innovatie, maar ook om het organiseren van de juiste randvoorwaarden om opschaling mogelijk te maken.” Jildou Merkus, projectmanager Vereniging Circulair Friesland
Door niet alleen naar technologie te kijken, maar ook naar regelgeving, marktacceptatie en ketensamenwerking, richt het project zich op wat nodig is om innovaties verder te brengen dan de pilotfase.
De volgende stap: bewijzen en opschalen
De komende periode staat in het teken van testen en doorontwikkeling. Pas als het materiaal zich in alle toepassingen bewijst, kan de stap naar brede marktintroductie worden gezet. De belofte is er al, de komende periode volgt het bewijs.
Deelnemende organisaties binnen dit project:
- Europrovyl
- VHZ Groep
- NHL Stenden
- Innodeen
- Qconcepts
- Profine-group
Over plesTic Ready
Binnen plesTic Ready werken Noord-Nederlandse bedrijven en regionale partners aan de ontwikkeling van de ‘plesTic’-aanpak, waarmee biobased en circulaire plastics sneller en waardevoller de markt gaan bereiken. Vereniging Circulair Friesland speelt hierin een rol als verbinder tussen partijen en als aanjager van samenwerking.
Gefinancierd door de Europese Unie, Just Transition Fund, SNN, Ministerie van Economische zaken.
PlesTic Ready is een Noord-Nederlandse samenwerking van: Vereniging Circulair Friesland, Circulair Groningen Drenthe, SUSPACC/Biocooperative, Rijksuniversiteit Groningen, Hanze, NHL Stenden Hogeschool, Provincie Fryslân, Provincie Groningen, Provincie Drenthe, Gemeente Emmen, Gemeente Heerenveen en Greenwise Campus
